Een badkamer ventileer je goed door vochtige lucht direct na het douchen af te voeren en tegelijk droge, verse lucht binnen te laten. Dat lukt alleen als er zowel een afvoer is, zoals een mechanisch ventilatiepunt of een raam, als een toevoer, bijvoorbeeld een kier onder de deur. Werkt een van die twee niet, dan blijft het vocht hangen en krijgen schimmel en zwarte plekken in de voegen alle kans. Hieronder lees je hoe je dat in jouw badkamer aanpakt.
Waarom is een badkamer zo gevoelig voor schimmel?
Bij het douchen of in bad komt in korte tijd veel waterdamp vrij. Die warme, vochtige lucht condenseert op koude oppervlakken zoals tegels, spiegels, kozijnen en het plafond. Blijven die oppervlakken lang nat, dan ontstaat precies het klimaat waarin schimmels goed groeien. Vooral voegen, kitranden en hoeken waar weinig luchtbeweging is, zijn daar gevoelig voor.
Schimmel is niet alleen lelijk, het kan ook gevolgen hebben voor je gezondheid en voor je woning. Volgens Milieu Centraal is goed ventileren een van de belangrijkste manieren om vocht en schimmel in huis te voorkomen. In de badkamer is dat extra belangrijk, omdat daar dagelijks de meeste vochtpieken ontstaan.
Hoe werkt ventilatie in de badkamer eigenlijk?
Ventilatie draait om twee dingen: afvoer van vochtige lucht en toevoer van verse lucht. Veel woningen hebben mechanische afvoer, waarbij een ventilatiebox via een rooster in het plafond lucht uit de badkamer zuigt. Andere badkamers hebben alleen een raam of een losse ventilator. Hoe het ook geregeld is, lucht kan alleen weg als er ook lucht kan binnenkomen.
Daarom heeft een badkamerdeur vaak een spleet aan de onderkant of een rooster. Die zorgt ervoor dat er lucht uit de gang naar binnen stroomt terwijl de afzuiging vocht afvoert. Is die kier dichtgemaakt, bijvoorbeeld met een nieuwe drempel of een tochtstrip, dan trekt de afzuiging veel minder lucht en blijft het vocht hangen. Op Verbeterjehuis lees je meer over ventilatie en een gezond binnenklimaat.
Wat doe je direct na het douchen?
De eerste minuten na het douchen zijn het belangrijkst. Zet de mechanische ventilatie op de hoogste stand of open het raam, en laat de badkamerdeur dicht zodat de vochtige lucht niet de rest van het huis in trekt. Laat de ventilatie daarna nog een tijd doorlopen, totdat de spiegel en de tegels weer droog zijn.
- Trek de tegels en de douchewand na met een wisser.
- Hang natte handdoeken en badmatten niet in de badkamer te drogen als die vochtig blijft.
- Laat de deur van de douchecabine openstaan zodat die kan opdrogen.
- Veeg water uit hoeken en van de vensterbank.
Deze kleine gewoonten kosten weinig tijd, maar halen een groot deel van het vocht weg voordat het de kans krijgt om in voegen en kit te trekken.
Hoe controleer je of de afzuiging goed werkt?
Een eenvoudige test is een velletje wc-papier tegen het ventilatierooster houden terwijl de ventilatie aanstaat. Wordt het papier stevig aangezogen, dan werkt de afzuiging. Valt het er meteen af, dan is er waarschijnlijk iets mis. Vaak is het ventiel simpelweg vervuild met stof. Je kunt het ventiel meestal losdraaien en schoonmaken met warm sop. Let er wel op dat je de stand van het ventiel niet verdraait, want die is afgesteld op de rest van het systeem.
Werkt de afzuiging na schoonmaken nog steeds slecht, kijk dan of de ventilatiebox zelf draait en of de filters en kanalen niet verstopt zijn. Bij een huurwoning is onderhoud van de mechanische ventilatie vaak een taak van de verhuurder. In een koopwoning kun je een installateur laten kijken of het systeem goed is ingeregeld.
Wat kun je doen als je geen raam of afzuiging hebt?
Heeft je badkamer geen raam en geen mechanische afvoer, dan is het verstandig om een ventilator te laten plaatsen die naar buiten afvoert. Er zijn modellen die automatisch aanslaan bij hoge luchtvochtigheid, of die gekoppeld zijn aan de lichtschakelaar en daarna nog een tijdje doordraaien. Laat een ventilator altijd naar buiten afvoeren en niet naar een ruimte zoals de zolder of een kruipruimte, want dan verplaats je het vochtprobleem alleen.
Ga je je badkamer verbouwen, neem ventilatie dan meteen mee in het ontwerp. Een ruimere deurspleet, een goed geplaatst afzuigpunt boven de douche en materialen die vocht goed verdragen, maken het verschil. Op Rijksoverheid.nl vind je algemene informatie over regels rond bouwen en verbouwen.
Hoe pak je bestaande schimmelplekken aan?
Kleine plekjes schimmel op tegels en voegen kun je zelf verwijderen met een geschikt schoonmaakmiddel tegen schimmel. Lees altijd de gebruiksaanwijzing, zorg voor goede ventilatie tijdens het schoonmaken en draag handschoenen. Komt de schimmel na het schoonmaken snel terug, dan zit hij vaak dieper in de kit of de voeg. Dan is het beter om de kit te vervangen en de voegen te laten vernieuwen.
Schimmel op het plafond of op muren buiten het natte deel van de badkamer is een signaal dat de ventilatie tekortschiet. Schoonmaken lost dan alleen het zichtbare deel op. Pak eerst de oorzaak aan met de stappen hierboven en kies daarna eventueel voor een vochtwerende verf op het plafond. Zo houd je je badkamer niet alleen schoon, maar ook langdurig droog.
